آموزش سواد مالی در قرن نوزدهم چگونه شروع شد؟
در سال ۱۸۶۲ «قانون موریل» به امضاء «آبراهام لینکلن» رئیس جمهور آمریکا رسید. به هر ایالت آمریکا سی هزار آرک برای ساخت مدرسه و کالج اختصاص داده شد. این قانون نقطه عطفی در فعالیتهای صورت گرفته در حوزه آموزش سواد مالی محسوب می گردد. پس از تصویب این قانون ، نهادهایی در ایالتهای مختلف آمریکا تاسیس شد که به آموزش کشاورزی ،اقتصاد خانه، صنایع مکانیکی و … پرداختند. به دنبال تصویب قانون موریل ، ایالت های لووا ، کانزاس، نبراسکا،ایلینویز، مینسوتا و میشیگان، اولین ایالت هایی در آمریکا بودند که برنامه هایی را برای آموزش زنان ارائه کردند و زنان بسیاری در مدارس این ایالت ها در حوزه اداره امور خانواده آموزشدیده و فارغ التحصیل شدند.
پس از تصویب قانون موریل و به دنبال موج اول فمینیسم، برای بیش از صد سال، یعنی از اواسط قرن نوزدهم تا اواسط قرن بیستم، برخی از مباحث مالی شخصی تحت عناوینی مانند «اقتصاد خانه»،« اقتصاد مصرف کننده»،« اقتصاد خانواده »، «اقتصاد خانواده و مدیریت منابع»، «امور مالی خانواده» و «مدیریت مالی خانواده» توسط زنان فمینیسم در کالج ها مطرح میشد .
تلاش های «الن اچ ریچاردز» که بنیانگذار اکوفمینیسم و نیز یک فمینیست عملگرا بود، در نیمه دوم قرن نوزدهم موجب پایه گذاری اقتصاد خانه گردید. او در این رشته به بررسی تعدیل عادت ها و رفتارها در مقابل هزینه های اداره خانواده میپرداخت و بر این باور بود که کار زنان در خانه جنبه ای حیاتی از اقتصاد است.
در سال ۱۹۰۸ خانم ریچارد «انجمن اقتصاد خانه آمریکا» را تاسیس کرد این انجمن با حدود ۸۰۰ عضو شروع به کار کرد و تعداد اعضاء آن در اواسط دهه ۱۹۶۰ و به دنبال موج دوم فمینیسم به بیش از ۵۰ هزار عضو رسید ولی به تدریج تعداد اعضای آن کم شد به طوری که در اواسط دهه ۱۹۹۰ تعداد اعضای آن به حدود ۲۵ هزار عضو در سال ۲۰۰۱ به حدود ۱۳ هزار عضو و در سال ۲۰۰۸ به حدود ۷ هزار عضو و در سال ۲۰۱۲ حدود ۵ هزار عضو کاهش یافته بود.این انجمن در سال ۱۹۹۴ نام خود را به «انجمن علوم خانواده و مصرف کننده آمریکا» تغییر داد و هم اکنون با همین نام در حال فعالیت است.
در اوایل قرن بیستم و پس از تاسیس انجمن اقتصاد خانه آمریکا، فعالیت های فمینیست ها در آموزش مالی شدت گرفت. از جمله افراد برجستهای که در این انجمن به طرح مسائل آموزش مالی تحت عنوان مباحث اقتصاد خانواده پرداخت، خانم «هازل کیرک» بود. وی که در کتابهای فمینیستی از او به عنوان اقتصاددانی فمینیست یاد می شود ، دکترای خود را در رشته اقتصاد از دانشگاه شیکاگو دریافت کرده بود .
در سال ۱۹۲۰ با تکمیل رساله خود،رشته اقتصاد مصرفکننده و چند سال بعد رشته اقتصاد خانواده را پایه گذاری کرد. در سال ۱۹۲۳ کتابی در این حوزه تحت عنوان «نظریه مصرف» تألیف نمود و در مقدمه کتاب خود عنوان کرد که در واقع به مطالعه رفتار انسان میپردازد. دکترکیرک در این کتاب در کنار بیان نظریه های اقتصادی در حوزه تولید و مصرف به تدبیر رفتارهای مالی انسان به عنوان تولیدکننده، مصرفکننده، پس انداز کننده و سرمایه گذار در شرایط مختلف اقتصادی مانند دوران جنگ،کنترل قیمتها، نابرابری درآمدی و … پرداخت.
یکی دیگر از اقتصاددانان فمینیست برجسته این دوران که به مباحثی مانند درآمد در حوزه اقتصاد خانه میپرداخت خانم «مارگارت رید» است .وی شاگرد هازل کیرک بود و دکترای خود را در سال ۱۹۳۱ در رشته اقتصاد خانه از دانشگاه شیکاگو دریافت کرد. اولین کتاب او در سال ۱۹۳۴ عنوان «اقتصاد و تولید خانواده» منتشر شد.
او در این کتاب در کنار طرح بحث مصرف خانواده، به موضوع تولید خانواده نیز پرداخت و به وضعیت تولید خانواده در گذشته، حال و تاثیر انقلاب صنعتی بر آن پرداخت .او در این کتاب مباحثی مانند تاثیر درآمد و مکان خانواده بر وظایف آن را مطرح کرد و بر اهمیت کار زنان در خانواده به عنوان یک تولیدکننده پرداخت. بسیاری از اقتصاددانان فمینیست معتقدند که این کار او آنچنان که باید مورد قدردانی قرار نگرفت و حتی نادیده گرفته شد.
برگرفته از : کتاب سواد مالی (عادل پیغامی)
