شخصیت

فروید می گوید: شخصیت از سه بخش تشکیل شده است. این سه بخش عبارتند از :” نهاد” ،”من” ، “فرامن” که در نوع رفتار ما اثرگذار است.

حال می خواهیم با هم بررسی کنیم این سه بخش چیست و چگونه بر سواد مالی ما تاثیر می گذارد؟

“نهاد” بیانگر نیازها و خواسته‌های ما است و بی‌ملاحظه و بی منطق عمل می کند . خیلی سریع تصمیم می‌گیرد و به دنبال برآورده کردن فوری نیازها و خواسته‌ها ورسیدن به لذت است مانند روزهایی که حقوق می‌گیریم و به سمت فروشگاه‌ها و پاساژها می‌رویم و باجیبی پر از پول هر آنچه که می‌خواهیم را خریداری می‌کنیم . حالا نگیر کی بگیر. عجب لذتی دارد چه کیفی می‌دهد(“نهاد” سوار بر اسب لذت چه  می تازاند)

اما زمانی که به خانه می‌رسیم یک نگاه به فاکتور خرید ها می اندازیم یک نگاه به خود خریدها. ای وای من چقدر خرید کردم خیلی از این‌ها را نمی‌خواستم ، یک سری از چیزها اصلا نیاز نبود. من می مانم با حسابی که خالی شده است.

حالا بخش “فرامن” شخصیت فعال می‌شود شروع می‌کند به توصیه‌ های اخلاقی و عذاب وجدان دادن. چه خبر شده ؟ چرا اینهمه خرید کردی ؟ میدانی با این پول چه کارهای دیگری می‌توانستی انجام دهی؟ تو بمان با هیجان و لذتت. آخر ماه می بینمت. خوب شد که حسابت خالی شد. مغز فعال  و توجیه‌گر ما بیکار نمی نشیند شروع می‌کند به دلیل تراشی کردن و اینگونه پاسخ می‌دهد : پول خودم بود دلم می‌خواست اینطور خرج کنم ، مگر می‌خواهم این خرید‌ها را در سطل آشغال بریزم بلاخره استفاده می‌کنم ، اصلا با این گرانی‌ها  کار خوبی کردم خریدم اگر الان نمی خریدم دو ماه بعد باید دوبرابر پول می‌دادم اما “فرامن” با این حرفها قانع نمی‌شود که نمی‌شود .

جانم برایتان بگوید که “نهاد” و “فرامن”  همیشه در حال بحث و دعوا هستند و مدام توی سر و کله هم می‌زنند.

اما “من” این وسط چه کاره است ؟کار “من ” این است که “نهاد” و “فرامن” را مدیریت کند تا کارشان به زد و خورد نکشد که ما آسیب ببینیم. “من”واقعیت ها را می‌بیند به “نهاد” می‌گوید تو می‌توانی لذت ببری اما این لذت بردنت باید مدیریت شود . می‌پرسی چطور؟ چگونه؟ با چه چیزی ؟ الان می‌گویم :  با تهیه یک لیست خرید ! قبل از اینکه به سمت فروشگاه و پاساژ حرکت کنی کاغذ و قلمی بردار لیست چیزهایی که نیاز داری و تعدادشان را بنویس. 

بعد رو می‌کند سمت “فرامن” و می گوید : چه خبر شده ؟ چرا این همه عذاب وجدان می‌دهی؟ در زندگی لذت هم باید باشد اما این هم باید مدیریت شود . گاهی به خواسته‌ات هم توجه کن چیزی که می‌خواهی را بگیر. تکرار می‌کنم گاهی نه همیشه.

خلاصه با پا در میانی “من” بزرگوار و واقع‌بین، آتش بس اعلام شده و صلح و آرامشی درونتان برقرار می‌شود و رفتار متعادلی شکل می‌گیرد.

دوست خوب من یادت باشد قبل از ورود به فروشگاه ‌ها و پاساژها، قبل از خریدهایت دکمه “من” شخصیتت را فعال کنی .

نویسنده: مهناز ابراهیم نژاد